شمس الدين حافظ

62

غزليات حافظ ( فارسى )

اختلاف متن‌ها : 2 - ق - خ - بر رخ پ - از رخ مصرع اول بيت دوم « بر رخ لاله » بهتر از « از رخ لاله » مىباشد زيرا در مصرع دوم چكيدن شراب را در ساغر به ياد مىآورد . 3 - خ - پ - بس بنوشيد دايماً ق - هان بنوشيد دم به دم « هان بنوشيد دم بدم مى ناب » بر « بس بنوشيد دايماً مى ناب » از جهت ربط معنوى دو مصرع بهتر و معقول‌تر است زيرا مصرع دوم نسخه خ و پ به‌خودىخود جوابگوى مصرع اول بيت نيست و « بس بنوشيد دايماً » كلًا خالى از ايراد نمىباشد . 5 - خ - در چنين موسمى - ببستند ميكده . پ - در چنين موسمى - ببندند ميكده ق - اين‌چنين موسمى - ببندند ميكده در مصرع اول بيت پنجم « در چنين » بر « اين چنين » مرجّح است زيرا « در » معرف ظرف زمان مىباشد و نيز ببندند « ميكده » صحيح‌تر از « ببستند ميكده » است زيرا مفاد مصرع اول چنين اقتضا مىكند . 6 - خ - پ - بسته‌اند دگر ق - بسته‌اند مگر در مصرع اول بيت ششم « دگر » بر « مگر » قدرى ارجح است زيرا مقصود از « دگر » دگر بار است و حال آنكه « مگر » گاهى افاده معنى ترديد مىكند هر چند گاهى هم معناى يقين از آن بر مىآيد . 7 - ق - لب و دندانت پ - لب لعل تو را خ - در نسخه خ اين بيت نيامده است . « لب لعل تو » از « لب و دندانت » شيواتر است و علاوه بر آن وصف لعل به مناسبت تمايل به سرخى « سينه‌هاى كباب » متناسب است . 8 - اين بيت در نسخه « خ » نيامده است .